Aile Konutu Şerhi Nedir? Dilekçe Örneği

Aile konutu şerhi, aile konutuna malik olmayan eşin konutla ilgili tapu kaydına gerekli şerhin verilmesini talep etmesi suretiyle ortaya çıkar. Aile konutu şerhi re’sen ortaya çıkmaz. Eşlerden birinin talebi gerekmektedir.

Aile konutu şerhi kurucu değil açıklayıcı(bildirici) niteliktedir. Yani eğer söz konusu konut aile konutu niteliğindeyse aile konutu şerhi kurulmuş olmasa bile TMK 194’teki korumadan yararlanır. Eşlerin evlilik birliği süresince yaşadığı, hayatlarının merkezi haline gelen konut aile konutu niteliğindedir. Aile konutu olduğu takdirde yine TMK 194’ten faydalansa bile eğer aile konutu şerhi yoksa iyiniyetli üçüncü kişilere karşı bu durum ileri sürülemez. Aile konutu şerhi ileri sürülebilirlik çevresini genişletir ve olası hak kayıplarını engeller.

Tapu Harcı Hesaplama

Aile Konutu Şerhi Talep Başvurusu Nereye Yapılır?

Aile konutu şerhi talep başvurusu öncelikle taşınmazın bulunduğu yerdeki tapu müdürlüğüne yapılır. Başvurunun reddedilmesi veya en baştan eşlerin arasında aile konutu olup olmadığı hususunda bir uyuşmazlık varsa aile mahkemesinde dava açılmalıdır.

İlk olarak tapu müdürlüğüne başvurmak yerine direkt aile mahkemesine başvurulması

durumunda hukuki yarar yokluğu sebebiyle dava usulden reddedilebilir.

Aile Konutu Şerhi Dilekçesinde Hangi Unsurlar Bulunmalıdır?

Mahkemeye başvurmadan önce tapu müdürlüğüne verilecek dilekçede talepte bulunan eşin evli olduğunu ve talep söz konusu konutun aile konutu olduğunu belgelemesi gerekmektedir.

Ayrıca yerleşim yeri belgesi, nüfus kayıt örneği ve mevzuatta belirtilen diğer belgelerin

eklenmesi gerekmektedir.

Aile Konutu Şerhinin Hukuki Sonuçları Nelerdir?

Aile konutu şerhi malik olan şerhin tasarruf yetkisi kısıtlanır. Malik olan eş, diğer eşin rızası olmadan taşınmazı devredemez. Aynı şekilde kira sözleşmesini feshedemez ve taşınmaz üzerinde sınırlı ayni haklar tesis edemez.

Aile konutu şerhi üçüncü kişilerin iyiniyet iddiasına karşı bir savunma imkanı sağlar. Bu konut üzerinde iyiniyetle hak iktisap edeceklerin iyiniyeti ortadan kalkar.

Aile konutu şerhi, evlilik birliği devam ettiği sürece geçerliliğini korur.

Taşçı Hukuk Bürosu – İstanbul Avukat

AİLE KONUTU ŞERHİ TALEP DİLEKÇE ÖRNEĞİ

……. NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ’NE

DAVACI: [Müvekkil Adı Soyadı] (T.C. Kimlik No: …) ADRES: [Adres]

VEKİLİ: Av. [Adı Soyadı] ADRES: [Adres]

DAVALI: [Eşin Adı Soyadı] (T.C. Kimlik No: …) ADRES: [Adres]

KONU: Türk Medeni Kanunu’nun 194. maddesi uyarınca, müvekkil ile davalının ve çocuklarının birlikte yaşadığı aile konutu vasfındaki taşınmazın tapu kaydına AİLE KONUTU ŞERHİ konulması talebidir.

AÇIKLAMALAR:

• AİLE KONUTU NİTELİĞİ VE KULLANIM DURUMU Müvekkil ile davalı … tarihinde evlenmiş olup, bu evlilikleri halen devam etmektedir. Taraflar evlilik birliği süresince, mülkiyeti davalı eş adına kayıtlı olan … İli, … İlçesi, … Mahallesi, … Ada, … Parsel sayılı taşınmazda (bağımsız bölüm no: …) ikamet etmektedirler. Söz konusu taşınmaz, tarafların ve çocuklarının yaşam faaliyetlerinin yoğunlaştığı, acı ve tatlı günlerini paylaştığı, ailenin yaşam merkezi olarak özgülenen yerdir.

Yargıtay Büyük Genel Kurulu’nun 2013/473 E., 2014/92 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere; “Aile konutunun unsurları; aile, konut ve ailenin yaşam faaliyetlerinin yoğunlaştığı yer olarak belirlenebilir. Bir konutun aile konutu olarak nitelendirilmesi için ailenin ortak kullanımına hizmet etmesi yeterlidir.” Müvekkilin ikametgah adresi, fatura kayıtları ve komşu beyanları taşınmazın aile konutu niteliğini şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlamaktadır.

• HUKUKİ YARAR VE İDARİ BAŞVURU SÜRECİ Türk Medeni Kanunu’nun 194. maddesinin 3. fıkrasında yapılan değişiklik neticesinde, aile konutu şerhi için öncelikle Tapu Müdürlüğü’ne başvuru yapılması gerekmektedir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2016/10703 E., 2017/12465 K. ve 09.11.2017 tarihli kararında belirtildiği üzere; “maliki olmayan eşin, tapu kütüğüne konutla ilgili gerekli şerhin verilmesini, tapu müdürlüğünden isteyebileceği kabul edilmiştir”.

Müvekkil tarafından ilgili Tapu Sicil Müdürlüğü’ne aile konutu şerhi işlenmesi için başvuru yapılmış, ancak başvuru reddedilmiştir (veya talep sürüncemede bırakılmıştır). Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2016/296 E., 2016/8504 K. sayılı kararında vurgulandığı üzere; “Anılan yasal değişiklikten sonra, tapu müdürlüğünün, talebi hukuken veya fiilen yerine getirmediği belgelendirilmedikçe, malik olmayan eşin tapu kütüğüne konutla ilgili şerh konulmasını doğrudan dava yoluyla istemekte artık hukuki yararı yoktur.” Somut olayda idari başvuru yolu tüketilmiş olup, talebin Tapu Müdürlüğü’nce karşılanmaması nedeniyle işbu davanın açılmasında müvekkilin hukuki yararı doğmuştur.

• AİLE KONUTU ŞERHİNİN NİTELİĞİ VE GEREKLİLİĞİ Müvekkilin rızası dışında, ailenin barınma hakkını tehlikeye atacak tasarrufların önlenmesi amacıyla tapu
  

kaydına şerh konulması elzemdir. Türk Medeni Kanunu’nun 194/1. maddesi emredici nitelikte olup, eşlerin fiil ehliyetini kısıtlamaktadır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2016/6764 E., 2017/6194 K. sayılı kararında şerhin niteliği şu şekilde açıklanmıştır: “şerh konulduğu için aile konutu olmamakta aksine aile konutu olduğu için şerh konulabilmektedir. Bu nedenle aile konutu şerhi konulduğunda, konulan şerh ‘kurucu’ değil açıklayıcı’ şerh özelliğini taşımakladır.” Dolayısıyla mahkemenizce verilecek karar, mevcut olan hukuki durumu tescil edecektir.

Ayrıca taşınmazın tapu kaydında niteliğinin “arsa” veya başka bir vasıfta görünmesi, fiilen konut olarak kullanılması gerçeğini değiştirmemektedir. Nitekim Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2008/18991 E., 2009/6809 K. sayılı kararında; “Taşınmazın tapu kayıtlarında arsa olarak kayıtlı olmakla birlikte üzerinde aile konutunun bulunduğunun tespit edilmesi halinde Türk Medeni Kanununun 194/3. maddesi anlamında aile konutu şerhi verilmesine engel yoktur” hükmü yer almaktadır.

• MALİK OLMAYAN EŞİN TALEP HAKKI Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2010/18366 E., 2011/7492 K. sayılı kararında açıkça belirtildiği üzere; “Aile konutu olarak özgülenen taşınmaz malın maliki olmayan eş tapu kütüğüne konutla ilgili gerekli şerhin verilmesini isteyebilir (TMK.md.194/3).”

Müvekkil, davalı eşin taşınmazı satma veya sınırlı ayni hak tesis etme ihtimaline binaen, ailenin korunması ve barınma güvencesinin sağlanması adına bu şerhin konulmasını talep etmektedir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2015/20284 E., 2016/3924 K. sayılı kararında da vurgulandığı üzere; “Aile konutu şerhi konulmasının amacı, taşınmazın maliki olmayan eşin rızası olmaksızın, aile konutu olarak özgülenen taşınmaz üzerinde tasarrufta bulunulmasını engellemektir.”

HUKUKİ SEBEPLER: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 194, HMK ve ilgili sair

mevzuat.

DELİLLER:

1. Tapu Kayıtları (Celbi talep olunur),
2. Nüfus Kayıt Örneği (Müvekkil ve eşinin yerleşim yerini gösterir),
3. Tapu Müdürlüğü’ne yapılan başvuru ve ret yazısı (Hukuki yarar şartının ispatı

için),

1. Muhtarlık kayıtları ve İkametgah Belgeleri,
2. Elektrik, su, doğalgaz abonelik sözleşmeleri ve faturalar (Fiili kullanımın ispatı

için),

1. Tanık beyanları (Gerekmesi halinde isim ve adresleri bildirilecektir),
2. Keşif ve Bilirkişi İncelemesi,
3. Yargıtay İçtihatları (Dilekçe içeriğinde sunulmuştur),
4. Her türlü yasal delil.
   

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle ve re’sen gözetilecek hususlar ışığında;

1. Davamızın KABULÜNE,
2. Mülkiyeti davalı eşe ait olan … İli, … İlçesi, … Mahallesi, … Ada, … Parsel sayılı taşınmazın tapu kaydına, Türk Medeni Kanunu’nun 194. maddesi gereğince AİLE KONUTU ŞERHİ KONULMASINA,
3. Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine, Karar verilmesini saygılarımla vekâleten arz ve talep ederim.

(Tarih)

Davacı Vekili Av. [Adı Soyadı] (E-İmza)