6136 sayılı “Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun”, Türkiye’de kamu düzenini koruma amacıyla, ruhsatsız silah, mermi ve belirli bıçak türlerinin bulundurulması, taşınması ve satılmasına ilişkin ciddi sınırlamalar ve yaptırımlar getirmiştir. Kanun, sadece silahları değil, balistik önemi haiz parçaları da kapsamına alacak şekilde genişletilmiştir. Bu yazıda, 7533 sayılı Kanun’la yapılan güncel değişiklikler ışığında 6136 sayılı Kanuna muhalefet suçunu detaylıca ele alacağız.
Kanunun Kapsamı ve Son Değişiklikler
6136 sayılı Kanun’un 1. maddesi uyarınca; ateşli silahlar, mermiler, bu silahlara ait ana parçalar (namlu, sürgü, gövde vb.), bıçaklar ve salt saldırı/savunma amacıyla üretilmiş aletler bu Kanun kapsamına girmektedir. 30 Kasım 2024’te yürürlüğe giren 7533 sayılı Kanun ile kapsam genişletilmiş ve “balistik önemi haiz parçalar” da açıkça suçun konusu haline getirilmiştir.
Bu değişikliklerle:
- Cezalar artırılmış,
- Balistik önemi haiz parçalar kapsam altına alınmış,
- Madde 13/1 seri muhakeme usulünden, madde 13/3 ise basit yargılama usulünden çıkarılmıştır.
- Kurusıkı silahların dönüştürülmesine ilişkin rejim tamamen değiştirilmiştir.
Ruhsatsız Silah Taşıma ve Bulundurma Suçu
Kanunun 13. maddesine göre; ateşli silahlar, bunlara ait mermiler veya ana parçaları, ses ya da gaz fişeği atabilen silahların dönüştürülmüş halleri ruhsatsız şekilde taşınır, satın alınır veya bulundurulursa, 2 yıldan 4 yıla kadar hapis ve 100 günden 500 güne kadar adli para cezası uygulanır.
Önceki düzenlemede bu cezalar 1-3 yıl arasıydı. Dolayısıyla, suçun işlenme tarihi önemlidir. Lehe yasa uygulaması kapsamında, 7533 sayılı Kanun’dan önce işlenen fiiller için eski ceza hükümleri geçerli olur.
Ev veya İşyerinde Silah Bulundurma (Ruhsatsız Silah Bulundurma)
13/3 maddesi; bir adet, vahim nitelikte olmayan ateşli silahın ve mutat sayıdaki mermilerin ev ya da işyerinde bulundurulmasını düzenler. Bu halde verilecek ceza:
- 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve
- 100 günden 500 güne kadar adli para cezasıdır.
Mutat sayıda mermi genel olarak 250 adet ve altındaki miktarlardır. Eğer bu sayı aşılırsa 13/1 veya 13/2 hükümleri uygulanır.
Bunlarla birlikte uygulamada, ele geçirilen silahın niteliği ve somut olayın özellikleri cezanın belirlenmesinde önemli rol oynamakta olup, bu kapsamda temel ceza sınırları somut olaya göre değişkenlik gösterebilmektedir.
Mermi Miktarına Göre Uygulama
Yargıtay uygulamaları doğrultusunda mermi miktarına göre cezai değerlendirme:
- 0-50 adet: 13/4 uygulanır.
- 51-250 adet: 13/3
- 251-5000 adet: 13/1
- 5000 üzeri: 13/2
- 20.000 üzeri ve vahim silah: 12/4 ve 12/5 uygulanır.
Nitelikli Haller ve Yasaklı Alanlar
Ek 1. maddeye göre; mahkeme salonları, cezaevleri, eğitim kurumları gibi yerlerde ruhsatsız silah bulundurulması veya taşınması halinde verilecek cezalar iki kat artırılır.
Ek 5. madde ise savaş silahları ve mermilerine dair ihlallerde cezaların bir kat artırılmasını öngörmektedir.
Kurusıkı Silahların Dönüştürülmesi
7533 sayılı değişiklikle kurusıkıdan ateşli silaha dönüşüm yapmak artık silah üretimi olarak sayılmakta olup; Bu durumda:
- Dönüştürme eylemi: Madde 12’ye göre cezalandırılır.
- Dönüştürülmüş silahı taşımak/bulundurmak: Madde 13/1’e göre cezalandırılır.
Dönüştürülen silah niteliği ele alındığında “vahim değilse” cezada 1/3 ile 1/2 arasında indirim yapılabilir.
Taşıma Ruhsatının Sınırlamaları
Taşıma ruhsatı olan kişiler dahi:
- Duruşma salonları,
- Cezaevleri,
- Eğitim kurumları,
- Spor karşılaşmaları,
- TBMM gibi yerlerde silah taşıyamazlar. Taşımaları halinde cezalar iki katına çıkar.
Yargıtay Kararları Işığında Uygulama
- Miras kalan silah: Ruhsat yenilenmediği sürece ruhsatsız sayılır.
- Bulundurma ruhsatlı silahı arabada taşımak: Suç oluşur.
- Silah şarjörsüz taşınsa dahi: Suç teşkil eder.
- Nakil sırasında izin alınmazsa: Ceza değil, idari para cezası gündeme gelir.
Hangi Mahkeme Görevlidir?
6136 sayılı Kanuna aykırı suçlar genel olarak asliye ceza mahkemelerinde görülür. Ancak suçun vasfı, silahın niteliği veya suçun örgütlü işlenip işlenmediği gibi durumlara göre ağır ceza mahkemelerinin görevli olması da mümkündür.
Bazı hallerde, cezanın alt sınırının düşük olması nedeniyle basit yargılama usulü ya da seri muhakeme usulü de uygulanabilmektedir ancak güncel olarak yargılamalar mahkemelerde yapılmakta ve bu diğer usuller uygulanmamaktadır.
Tutuklanma durumunda yapılabilecek işlemleri öğrenmek için buraya tıklayın.
Diğer Ceza Hukuku Makalelerimize Buradan Ulaşabilirsiniz.
Sonuç
6136 sayılı Kanuna muhalefet, her somut olaya göre değerlendirilmesi gereken ciddi bir suçtur. Özellikle 7533 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikler, ruhsatsız silah suçlarına ilişkin yargılamaları daha sıkı ve ağır hale getirmiştir. Suçun tarihi, silahın niteliği ve bulunduğu yer gibi unsurlar cezai sonucu doğrudan etkiler.
Bu nedenle, hakkında işlem yapılan kişilerin mutlaka uzman bir ceza avukatından hukuki destek almaları önerilir.
SIKÇA SORULAN SORULAR (SSS)
Ruhsatsız silah bulundurmak ilk defa işlenirse ceza ertelenir mi?
Evet, mahkeme sanığın kişisel özelliklerine ve sabıka kaydına bakarak hapis cezasını adli para cezasına çevirebilir ya da erteleyebilir. Ancak bu durum, olayın niteliğine göre değişir.
Evdeki dededen kalan silah için ceza olur mu?
Evet. Miras kalan silah dahi olsa, ruhsatsız şekilde bulunduruluyorsa suç oluşur. Mutlaka ruhsat süreci tamamlanmalı ya da silah teslim edilmelidir.
Kelebek bıçak bulundurmak da suç mu?
Eğer taşıma amacı savunma veya saldırıya yönelirse ve bıçak niteliği itibarıyla yasaklı alet kapsamındaysa, evet, suçtur.
Bu tür suçlarda tutuklama olur mu?
Evet, olabilir. Ancak tutuklama kararı olayın ağırlığına, sanığın kaçma veya delilleri karartma ihtimaline ve daha önceki sabıka durumuna göre verilir. İlk defa işlenmiş, hafif nitelikli bir suçta genelde tutuksuz yargılama tercih edilse de İstanbul genelinde uygulama tutukluluk yönündedir.
Bu durumda avukat tutmak zorunlu mu?
Zorunlu olmasa da şiddetle tavsiye edilir. Ceza yargılamaları ciddi sonuçlar doğurabileceğinden, bir avukatla süreci yürütmek hakkınızı daha etkili kullanmanızı sağlar ve ceza almanızı önleyebilir ya da hafifletici nedenlerle avantaj sağlayabilir.
Silah ya da bıçakla yakalanırsam hemen hapse mi girerim?
Hayır, her durumda doğrudan hapis cezası verilmez. Önce ifade alınır, soruşturma süreci başlar. Ceza verilirse adli para cezası ya da erteleme gibi alternatif yaptırımlar da uygulanabilir. Ancak olayın niteliği çok önemli bir etkendir.
Bu durum sicile işler mi?
Eğer ceza ertelenmez ya da adli para cezasına çevrilmezse ve hükmün açıklanması geri bırakılmazsa (HAGB), evet, adli sicil kaydınıza işleyebilir. HAGB kararı verilirse, belirli bir denetim süresi sonunda sicile işlenmeden dosya kapanabilir.
Henüz yorum yok.