Bedensel Zarar ve Destekten Yoksun Kalma Tazminatında Faiz Başlangıcı Değişti

TBK m.55’te bilinen dönem / bilinmeyen dönem ayrımı ve zaman bakımından uygulama

7589 sayılı Kanun | 31 Temmuz 2026 | Güncelleme: 8 Ağustos 2026

Yeni düzenleme yalnız belirli tazminat türleri için ikili faiz rejimi getiriyor: kazancın bilindiği döneme ilişkin tazminatta olay tarihi; kazancın bilinmediği döneme ilişkin tazminatta karar tarihi esas alınıyor. Değişiklik, 31 Temmuz 2026’dan sonra meydana gelen zarar doğurucu olaylara uygulanacak.

Düzenlemenin Kapsamı

TBK m.55’e eklenen fıkra, çalışma gücünün azalması veya yitirilmesinden doğan kayıplar ile ölüm hâlinde desteğini yitiren kişilerin zararlarını kapsar. Manevi tazminat, araç hasarı veya her türlü haksız fiil alacağı için genel bir faiz kuralı getirilmemiştir.

Aktüerya hesabı bilinen dönem ve bilinmeyen dönem olarak ayrılır. Zarar görenin veya desteğin kazancının bilindiği dönem için hesaplanan toplam tazminata haksız fiil ya da zarar doğuran olay tarihinden; kazancın bilinemediği dönem için hesaplanan toplam tazminata karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilir.

Önceki İçtihattan Ayrılma

Yerleşik yaklaşımda haksız fiil faili olay tarihinde temerrüde düşmüş sayılabildiğinden, iş kazası ve benzeri bedensel zarar dosyalarında tazminata olay tarihinden faiz yürütülmesi kabul ediliyordu. Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin E.2016/4012, K.2017/7867 sayılı kararı bu yaklaşımın açık örneklerindendir.

Yeni m.55, kapsadığı maddi tazminat kalemlerinde bilinmeyen dönem bakımından bu içtihadi çizgiden kanunla ayrılıyor. Böylece geleceğe ilişkin kazanç varsayımlarına dayanan bölüm için faiz ancak karar tarihinde başlayacak.

Hesap Raporuna Etkisi

Bilirkişi raporunda bilinen ve bilinmeyen dönem tazminatlarının ayrı toplamlar hâlinde gösterilmesi artık zorunlu bir hesap şeffaflığı meselesidir. Tek bir toplam üzerinden faiz kurulması hükmün infazında belirsizlik yaratabilir. Rapor; dönem tarihlerini, kazanç verilerini, artış varsayımlarını ve her bölümün anapara tutarını ayrı göstermelidir.

Dilekçede de tek bir faiz başlangıcı istemek yerine, kanunun kapsadığı olaylarda iki bölümlü talep kurulması gerekir. Mahkeme hüküm fıkrasında hangi anaparaya hangi tarihten faiz yürütüldüğünü infaza elverişli biçimde yazmalıdır.

Taşçı Hukuk Bürosu – İstanbul Avukat

Tahkikat Öncesi Ödemelerin Mahsubu

Eklenen diğer fıkra, bu tazminatlar için ifa amacıyla tahkikat başlayıncaya kadar yapılan ödemenin, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilmesini öngörür. Amaç, erken ödemenin enflasyon ve hesap tarihi nedeniyle nominal biçimde değersizleşmesini engelleyen oransal bir mahsup mekanizması kurmaktır.

Ödemenin ifa amacıyla yapılıp yapılmadığı, hangi zarar kalemine ilişkin olduğu, tahkikatın başlangıç tarihi ve ödeme tarihindeki hesap tabanı açıkça belirlenmelidir. Sulh, ibra veya avans niteliğindeki ödemeler aynı hukuki sonucu doğurmayabilir.

Geçiş Hükmü

Geçici madde 1/9, değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra meydana gelen haksız fiil veya zarar doğuran olaylara uygulanacağını düzenler. Dava tarihi, rapor tarihi veya karar tarihi ölçüt değildir. 31 Temmuz 2026’dan önceki olaylar eski hükümlere göre değerlendirilmeye devam eder.

Bu açık geçiş kuralı nedeniyle derdest bir davada sırf karar 31 Temmuz 2026’dan sonra verilecek diye yeni faiz ayrımı uygulanamaz. Öncelikle zarar doğurucu olay tarihi belirlenmelidir; süreye yayılan zararlar veya birden çok olay bakımından ayrıca nitelendirme gerekebilir.

Uygulama Kontrol Listesi

• Tazminatın m.55 kapsamındaki bedensel zarar/destek kaybı olup olmadığını belirleyin.
• Zarar doğurucu olay tarihine göre eski veya yeni rejimi seçin.
• Bilirkişiden bilinen ve bilinmeyen dönem anaparalarını ayrı hesaplattırın.
• Hüküm talebinde her bölüm için faiz başlangıcını ayrı gösterin.
• Tahkikat öncesi ödemelerde tarih, amaç ve oransal mahsup hesabını belgeleyin.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Her tazminat kalemi karar tarihinden mi faizlenir?

Hayır. Yalnız kazancın bilinmediği döneme ilişkin çalışma gücü kaybı veya destekten yoksun kalma tazminatı karar tarihinden faizlenir. Bilinen dönem bölümü olay tarihinden faiz taşır. Manevi tazminat ve diğer zarar kalemleri kendi özel kurallarına göre değerlendirilir.

Dava 2027’de açılırsa yeni kural mutlaka uygulanır mı?

Hayır. Geçiş hükmünün ölçütü dava tarihi değil zarar doğuran olay tarihidir. Olay 31 Temmuz 2026’dan önce meydana geldiyse dava daha sonra açılsa da eski hüküm uygulanır. Süreye yayılan meslek hastalığı veya birden fazla olay gibi durumlarda hukuki olay tarihi ayrıca tespit edilmelidir.

Karar bozulursa bilinmeyen dönem faizi hangi karar tarihinden başlar?

Kanun yalnız ‘karar tarihi’ ifadesini kullanmaktadır. İlk kararın kaldırılması veya bozulması sonrasında hangi karar tarihinin esas alınacağı uygulamada tartışma doğurabilir. Taraflar, bozmanın kapsamı ve tazminat hesabının hangi tarihte kesinleştiğine ilişkin görüşlerini açıkça sunmalı; mahkeme hüküm fıkrasında tercihinin gerekçesini göstermelidir.

Sigortacı ve haksız fiil faili için aynı sonuç mu doğar?

Faiz sorumluluğu yalnız TBK m.55’e göre belirlenmez. Sigorta sözleşmesi, temerrüt için gerekli başvuru, özel kanunlar, poliçe limiti ve sorumlunun sıfatı ayrı sonuç doğurabilir. Yeni dönem ayrımı anapara hesabını etkilerken her davalı için faizin türü ve başlangıcı ayrıca kurulmalıdır.

Genel Değerlendirme

Yeni faiz ayrımı, uzun süren yargılamalarda geleceğe ilişkin tazminat bölümünün değer kaybı tartışmasını büyütebilir. Bu nedenle makul sürede yargılama, güncel aktüerya verisi ve infaza elverişli hüküm daha da önem kazanmıştır. Davacı ve davalı vekilleri bilinen-bilinmeyen dönem sınırını, ödeme mahsuplarını ve her sorumlu için temerrüt rejimini ayrı kurmalıdır. İlk uygulama kararları özellikle bozma sonrası ‘karar tarihi’ ve dönemlerin yeniden hesaplanması konularında belirleyici olacağından içtihat takibi gerekecektir.

Uygulama Araçları

Aşağıdaki örnek yalnız yeni sistemin iki ayrı faiz başlangıcını göstermektedir; gerçek dosyada aktüerya hesabı ve her davalının temerrüt rejimi ayrıca belirlenir.

Bilirkişiye Yöneltilebilecek Sorular

• Bilinen ve bilinmeyen dönem hangi tarihler arasında kabul edilmiştir?
• Her dönem için anapara tutarı ayrı ayrı ne kadardır?
• Kazanç verileri, yaşam tablosu, iskonto ve artış varsayımları nelerdir?
• Tahkikat başlamadan önce yapılan ödeme, ödeme tarihindeki tazminata hangi oranda karşılık gelmektedir?
• Ödeme hangi zarar kalemine mahsup edilmiştir?
• Rapor, 31 Temmuz 2026 öncesi veya sonrası olay ayrımını gözetmekte midir?

Davalı Sıfatına Göre Ayrı İnceleme

Uygulama notu: Haksız fiil faili, işveren ve sigortacı bakımından faiz türü ve temerrüt tarihi aynı olmayabilir. TBK m.55’teki dönem ayrımı uygulandıktan sonra her davalının sorumluluğu özel kanun, sözleşme, başvuru ve poliçe koşulları üzerinden ayrıca kurulmalıdır.

Kaynaklar ve Doğrulama Notu

• 7589 sayılı Kanun (resmî mevzuat)
• Yargıtay 21. HD, E.2016/4012, K.2017/7867
• Yargıtay 17. HD, E.2014/707, K.2015/8231
• Yargıtay 17. HD, E.2014/15140, K.2016/11594
• Yargıtay 17. HD, E.2014/17904, K.2016/11497

Uyarı: Bu çalışma genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut olayın tarihine, dosya aşamasına ve özel koşullarına göre ayrıca hukuki değerlendirme yapılmalıdır.